26.07.2010 08:46
6

Usterki opon - uszkodzenia eksploatacyjne

Autor: opony.com.pl

Poznaj rodzaje uszkodzeń opon. Dowiedz się, dlaczego opony się psują. Sprawdź, co powinieneś zrobić z uszkodzoną oponą.

Co to jest uszkodzenie opony?

Uszkodzenie to zmiana, która utrudnia lub uniemożliwia dalsze użytkowanie opony.  Może mieć charakter nagły lub być następstwem długotrwale postępującego procesu. Wystąpienie uszkodzenia może być niebezpieczne dla kierowcy i pasażerów pojazdu. Uszkodzona opona powinna być poddana wnikliwej ocenie przez specjalistę i następnie, w zależności od wyniku analizy, naprawiona lub wycofana z użytkowania.

Uszkodzona opona
Widok ogólny opony noszącej ślady różnych uszkodzeń - rozerwanie boków i osnowy opony w wyniku zaniżonego ciśnienie lub przeładowania, częściowa separacja bieżnika, zniekształcenie drutówki i rozerwanie w strefie stopki.

Rodzaje uszkodzeń opon: eksploatacyjne i fabryczne

Budowa opony jest bardzo złożona. Musi ona spełniać wiele funkcji w zróżnicowanych warunkach. W jej skład wchodzą różne elementy, takie jak m.in.: kordy tekstylne, kordy stalowe, mieszanki gumowe o różnych właściwościach (guma bieżnika, boku, warstwy butylowej) i druty drutówki. Podobnie skomplikowany jest sam proces produkcyjny. W związku z tym, ilość uszkodzeń, które mogą wystąpić w okresie użytkowania opony jest ogromna. Pomimo surowych reżimów jakościowych i dokładnej kontroli jakości zdarza się, że opona opuszczając fabrykę posiada pewne wady, które same z siebie można uznać za uszkodzenie lub które z czasem mogą się objawić jako uszkodzenia.

Wyróżniamy dwie zasadnicze grupy uszkodzeń:

  • uszkodzenie eksploatacyjne,
  • uszkodzenia fabryczne.

Co to jest uszkodzenie eksploatacyjne?

Uszkodzenia eksploatacyjne to takie, które powstały w wyniku i w czasie eksploatacji opony. Od momentu montażu, ogumienie poddawane jest w czasie każdego obrotu odkształceniom, działają na nie siły boczne i wzdłużne, napotyka też na liczne przeszkody pod postacią dziur w drodze, uskoków poprzecznych, czy krawężników. Eksploatowane w rozmaitych warunkach pogodowych (od silnych mrozów po upały, przy których opona wystawiona na ekspozycję słońca rozgrzewa się do znacznych temperatur), na drogach o rożnej nawierzchni i stanie, nie zawsze może sprostać wszystkim wymaganiom. Zwłaszcza, gdy kierowca nie obchodzi się z oponami w sposób ostrożny i nie poświęca im należytej uwagi. Każdy rodzaj uszkodzenia może mieć wiele przyczyn. Zachodzące z biegiem czasu procesy starzeniowe i zmęczeniowe mogą sprawiać, że opona stanie się bardziej podatna na uszkodzenie typowo mechaniczne i zaczną pojawiać się uszkodzenia wynikające z dotychczasowego użytkowania.

Według miejsca występowania uszkodzenia można podzielić na dwie grupy:

  • Uszkodzenia wewnętrzne,
  • Uszkodzenia zewnętrzne.

Dodatkowo możemy również podzielić je na:

  • Uszkodzenie boczne,
  • Uszkodzenie czołowe,
  • Uszkodzenia barkowe.

W jakich sytuacjach dochodzi do uszkodzenia eksploatacyjnego?

Jak powiedziano wcześniej, przyczyn wystąpienia uszkodzeń, jak i ich typów może być wiele.

Do najczęściej występujących można zaliczyć:

  • nadmierne obciążenie pojazdu,
  • złe ciśnienie; zbyt niskie, ale też zbyt wysokie,
  • przebicie gwoździem lub innym ostrym przedmiotem,
  • przecięcie boku opony,
  • otarcie bokiem opony,
  • szokowy najazd na krawężnik lub dziurę - powodujący uszkodzenie warstwy kordu tekstylnego, stalowego lub drutówki, powstanie bąbli na boku opony,
  • niewłaściwy montaż -w tym źle dobrana opona do felgi i do samochodu,
  • uszkodzenia starzeniowe,
  • sól na drogach.
Pęknięcie starzeniowe opony
Pęknięcia starzeniowe mogące doprowadzić do penetracji wody w głąb opony i do postępującej korozji opasań stalowych.

Poniżej omówimy kilka najpopularniejszych uszkodzeń.

Przebicie opony
Przebicie opony.

Przebicie gwoździem zwykle nie powoduje znacznego osłabienie konstrukcji opony. Często też, dopóki przedmiot tkwi w oponie nie następuje nagłe ujście powietrza. Dlatego jeśli stwierdzimy, że w naszej oponie znajduje się gwóźdź, powietrze nie uchodzi z koła, a do najbliższego zakładu wulkanizacyjnego mamy blisko nie wyjmujmy go z opony. Znacznie bezpieczniej będzie jednak założyć koło zapasowe. Naprawa ma na celu uszczelnienie. Zwykle wykonuje się za pomocą tak zwanych kołków.

Pęknięcie boczne opony
Uszkodzenie (przecięcie) boku opony.

Przecięcia i ubytki gumy są uszkodzeniami zdecydowanie poważniejszymi i mogą charakteryzować się przecięciem elementów konstrukcyjnych opony. W tym przypadku możliwość naprawy zależy od wielkości uszkodzenie i zwykle polega na naprawie na gorąco.

Uszkodzenie powstałe w wyniku jazdy z niewystarczającym poziomem ciśnienia występują najczęściej. Istotnym czynnikiem, potęgującym negatywny wpływ, może być duże obciążenie samochodu i wysoka prędkość. Każdy kilometr pokonany na niedostatecznie napompowanym kole powoduje zbytnie uginanie opony, a w konsekwencji przegrzanie i nieodwracalne uszkodzenia.

Wśród nich można wymienić:

  • zużycie marmurkowe – pęknięcia i fałdy wewnętrznej warstwy butylowej,
  • odparzenia warstwy butylowej,
  • całkowita lub częściowa separacja bieżnika,
  • obwodowe przerwanie warstwy osnowy kordu tekstylnego.
Wystrzał opony
Uszkodzenia powstałe w wyniku jazdy ze zbyt niskim ciśnieniem.

Jeśli opona posiada następujące uszkodzenia powinna być bezwzględnie wycofana z użytkowania:

  • odkryte lub zdeformowane drutówki,
  • odklejenie lub rozerwanie gumy i warstwy osnowy,
  • odseparowanie bieżnika,
  • uszkodzenie przez substancje chemiczne, oleje, widoczna korozja.
  • uszkodzenie wewnętrznej warstwy butylowej.

Jak rozpoznać naocznie rodzaj uszkodzenia/objawy uszkodzenia eksploatacyjne podczas jazdy?

Część uszkodzeń będzie objawić się w trakcie jazdy inne zaś nie będą dawały żadnych negatywnych sygnałów. Dlatego ważne jest zwracanie uwagi na stan opon.  Ważne jest, aby wyrobić w sobie nawyk systematycznej oceny ogólnego stanu opon. Można tę czynność połączyć z kontrolą poziomu ciśnienia, która powinna być naturalna dla każdego kierowcy.

Zresztą, jak już powiedzieliśmy wcześniej, zaniżone ciśnienie jest jedną z głównych przyczyn większości uszkodzeń jakie mogą wystąpić w trakcie użytkowania opon.

Jeśli chodzi o objawy, które mogą pojawić się w trakcie jazdy:
Tendencja samochodu do zbaczania z toru jazdy (tak zwane ściąganie) lub mocne drżenie kierownicy może sugerować nam przebicie koła i uchodzenie z niego powietrza.
Bardzo podobne objawy, jednak zdecydowanie bardziej intensywne, mają często miejsce w przypadku nastąpienia separacji bieżnika, czyli jego oddzielenia od karkasu i boków opony. Taka sytuacja podobnie jak wystrzał opony może doprowadzić do całkowitej utraty panowania nad samochodem.

Czy uszkodzenia są niebezpieczne?

Część uszkodzeń może być niebezpieczne bezpośrednio w momencie ich wystąpienia. W przypadku innych, negatywne skutki mogą pojawić się z upływem czasu. Pamiętajmy jednak, że ani pierwszych, ani drugich nie można ignorować. Jak najszybsza fachowa ocena i naprawa może pozwolić uniknąć wielu kłopotów i zaoszczędzić sporo pieniędzy.

Dlatego też warto systematycznie oceniać samemu stan opon i niezwłocznie reagować na wszystkie anomalie. Zaleca się, aby po okresie użytkowania większym niż 5 lat, przegląd stanu ogumienia wykonywany był przez osobę profesjonalnie zajmującą się oponami przynajmniej raz do roku.

Co robić w przypadku podejrzenia uszkodzenia eksploatacyjnego opony?

W przypadku podejrzenia jakiegokolwiek uszkodzenia opony, należy jak najszybciej ocenić jej stan. Najbezpieczniej zastąpić tę oponę kołem zapasowym. Jeśli ma to miejsce w trakcie jazdy pamiętajmy o tym, aby wymiany koła dokonać w bezpiecznym miejscu, oznaczyć je dodatkowo trójkątem ostrzegawczym i najlepiej ubrać kamizelkę odblaskową. Następnie z naszą oponą udajmy się do profesjonalnego zakładu wulkanizacyjnego, w celu oceny jej stanu i ewentualnej naprawy. Jeśli doszło do utraty ciśnienia, pamiętajmy o tym, że im krócej poruszaliśmy się na niższym ciśnieniu, tym większe szanse na uratowanie opony. Absolutnie nie próbujmy dokonywać jakiejkolwiek naprawy na własną rękę. Opona jest elementem odpowiadającym za bezpieczeństwo i nawet, jeśli uszkodzenie wydaje się nam małe, musi być naprawione przez ludzi posiadających odpowiedni sprzęt, materiały i wiedzę.



Komentarze