18.06.2009 12:43
11

Run Flat - zalety i wady

Autor: opony.com.pl

Poznaj podstawowe zalety i wady opon typu Run flat. Czy są warte stosowania?

Czym są opony typu Run Flat?

To nie opony dźwigają ciężar naszego samochodu, lecz powietrze w nich zawarte, a ściślej – ciśnienie powietrza. W przypadku jego nagłej utraty podczas prowadzenia samochodu, bardzo często kierowca nie jest w stanie zapanować nad autem i dochodzi do wypadku. Opony typu Run Flat to ogumienie, którego budowa umożliwia bezpieczne kontynuowanie jazdy po utracie ciśnienia w kołach (np. wskutek przebicia).

Istnieją różne technologie Run Flat, ich cechą wspólną są ściśle określone zasady użytkowania po utracie ciśnienia, mianowicie: jazda z prędkością nie większą niż 80 - 90 km/h przez dystans 80 – 200 km (zależnie od zastosowanej technologii).

Przeczytaj więcej o oponach RunFlat:
Oznaczenia opon RunFlat
Historia opon RunFlat

Wzmocniona konstrukcja opony

Zasada działania jest prosta: w ściankach bocznych znajduje się gumowa wkładka, która amortyzuje utratę ciśnienia. Ponadto, wzmocniona jest również stopka opony, która silnie przylega do felgi. Całość budowy sprawia, że sam moment utraty ciśnienia jest praktycznie niewyczuwalny dla kierowcy. Stąd przy tego typu rozwiązaniu, konieczne jest, by samochód wyposażony był w czujniki pomiaru ciśnienia. Kierowca na bieżąco informowany jest dzięki nim o zmianach ciśnienia w kołach. Kierowca nie wiedząc, że "złapał gumę", kontynuowałby podróż, co po przekroczeniu dopuszczalnej ilości kilometrów dla danej opony Run Flat, mogłoby skończyć się całkowitym zniszczeniem opony i wypadkiem.

Samouszczelniające

Opony takie, posiadają dodatkową, doklejoną wewnątrz warstwę uszczelniającą. Uszczelniacz jednolicie wypełnia wnętrze opony wzdłuż bieżnika, pomiędzy jej bokami. W przypadku przebicia opony, warstwa ta pełni rolę stabilizatora dla utrzymania właściwego ciśnienia.

Rozwiązanie to stosowane jest w oponach Continental ContiSeal, Goodyear Dureseal (oferta dla samochodów ciężarowych) oraz Kleber Protectis (koncern Michelin, producent Klebera, wycofał się już z ich produkcji). Z kolei Pirelli wprowadziło system SWS, czyli Safety Wheel System – urządzenie dopompowujące koła w przypadku naturalnej utraty ciśnienia ze zintegrowanym akumulatorem ciśnienia w obręczy.

Opony te są zdecydowanie cięższe od standardowych (od 15 do 20 procent), ponadto pojawiały się problemy z ich wyważaniem. W wyniku tego, technologia ta, nie znalazła szerszego zastosowania.

Z pierścieniem nośnym

Technologia polega na zastosowaniu specjalnego pierścienia wewnątrz opony. W przypadku utraty ciśnienia, pierścień pełni rolę nośnika, dodatkowo zaś nie pozwala oponie zsunąć się z felgi.

Pionierem był Michelin, który w 1997 roku wprowadził system PAX. System obejmuje wewnętrzny pierścień, asymetryczną obręcz, specjalną oponę i czujniki ciśnienia. Inne produkty wykonane w tej technologii: system Bridgestone Support Ring (BSR) ContiSupportRing.

System ten, podobnie jak produkty „samouszczelniające” również nie znalazł szerszego zastosowania. Opony te okazały się o wiele cięższe od swoich klasycznych odpowiedników, ponadto, obsługa techniczna pojazdów z zamontowanym którymś z wyżej wymienionych systemów, wymaga użycia bardzo drogich montażownic (innych, niż w przypadku standardowej opony Run Flat ze wzmocnioną budową) i w praktyce jest rzadko spotykana.

Zalety

Podstawową zaletą wyżej wymienionych systemów jest bezpieczeństwo dla kierowców i pasażerów. W przypadku nagłej utraty ciśnienia kierowca nie straci panowania nad pojazdem. Ponadto zyskujemy czas, by dojechać do warsztatu (pamiętając o zachowaniu określonej prędkości i dopuszczalnym dystansie). Stosując opony Run Flat nie musimy się martwić o zapasowe koło, zyskujemy więc również dodatkową przestrzeń w bagażniku.

Wady

Zdecydowana większość pojazdów z oponami Run Flat, to auta, które wyjechały z nimi już z fabryki. W przypadku sytuacji awaryjnej, czyli przebicia, pojawiają się spore komplikacje. Po pierwsze, w Polsce wciąż jest za mało serwisów, które posiadają odpowiednie urządzenia do obsługi tego rodzaju ogumienia. W zeszłym roku, w Niemczech opublikowano raport, z którego wynikało, że opony Run Flat w znacznym stopniu przyczyniają się do wypadków. Jak się okazało, awaria nie wynikała z ich budowy, tylko z niewłaściwego ich zamontowania, przy użyciu nieodpowiedniego sprzętu.

Dlatego też, poruszając się po polskich drogach możemy niemile się rozczarować nie mogąc znaleźć serwisu wulkanizacyjnego z odpowiednim sprzętem do obsługi naszych kół. Po znalezieniu odpowiedniego serwisu, nasze problemy się nie kończą. Opony typu Run Flat, po przebiciu, nie nadają się do dalszej jazdy (z wyjątkiem opon w systemie Pax Michelin, które można jednorazowo naprawić, o ile uszkodzenie nie wystąpiło na boku opony ). Zmagamy się więc z zakupem nowej opony. Opony Run Flat są drogie. Kupując je trzeba się liczyć z kosztem o 50 procent wyższym od standardowej opony. Ich wysoka cena ma wpływ na to, że niewiele serwisów wulkanizacyjnych trzyma je na swoim stanie magazynowym. A to oznacza, że nawet posiadając pieniądze na zakup nowej, na wymianę "od ręki" mamy bardzo małe szanse.

Opony typu Run Flat są cięższe średnio o ok. 15 procent od standardowych opon. Oznacza to większe spalanie. Z uwagi na ich usztywnienia są one również mało komfortowe. Na naszych polskich drogach jest to szczególnie dotkliwe. Teoretycznie, posiadając samochód wyposażony fabrycznie w Run Flaty, można by pokusić się o poprawę komfortu i montaż opon standardowych zamiast RF, ale… w tej materii również napotkamy trudności. Samochody z Run Flatem na pierwszym wyposażeniu, mają fabrycznie zestrojone zawieszenia (zmodyfikowane nastawy) do parametrów tego specyficznego ogumienia. Jeśli więc zdecydujemy się założyć standardowe opony, odczujemy brak stabilności w zakrętach, przy dynamicznym ruszaniu i hamowaniu, co znacząco pogarsza nasze bezpieczeństwo.

Podsumowując, opony to bardzo ważny element naszych pojazdów, dbanie o ich jakość jest kluczowa dla bezpieczeństwa naszego i naszych bliskich. Decyzję, czy warto inwestować w opony Run Flat, pozostawiamy do Waszej oceny. Pamiętajmy także, że najczęstszą przyczyną pęknięć opon jest mimo wszystko niewłaściwe ciśnienie w kołach i na nie szczególnie zwracajmy uwagę.

Najnowsze modele Run Flat

Jednym z najnowszych modeli opon RunOnFlat na rynku jest ogumienie Bridgestone Driveguard. Dzięki wzmocnionym ścianom bocznym jest ono w stanie utrzymać ciężar całego pojazdu przez nawet 80 kilometrów po tym, jak jedna z naszych opon ulegnie przebiciu. Warunkiem dla prawidłowego działania tego modelu jest nieprzekraczanie granicy prędkości wynoszącej 80 km/h. Poza wzmocnieniem ściany bocznej zastosowano także nowoczesną technologię Cooling Fin. Jest ona odpowiedzialna za rozpraszanie ciepła generowanego przez tarcie po przebiciu. Warto zauważyć, że model ten zapewnia bezpieczeństwo po awarii ogumienia niezależnie od miejsca uszkodzenia. Opona może być przebita w różnych miejscach, między innymi na ścianie bocznej, krawędzi opony czy też w okolicy lameli lub klocków. Model ten zapewni jednak bezpieczeństwo w każdym z wymienionych przypadków.

Możliwości opon typu Run Flat rozwijają się w zawrotnym tempie. Szacuje się, że w najbliższych latach pojawi się wiele nowych technologii, które usprawnią działanie takich systemów, a z czasem będą stanowiły o bezpieczeństwie większości pojazdów, którymi poruszamy się na co dzień.

 

 

Pytanie do ekspertów OPONY.COM.PL

Na rynku od lat dostępne są opony umożliwiające jazdę "bez ciśnienia". Większe bezpieczeństwo i dodatkowe miejsce w bagażniku okupione są jednak niższym komfortem i wyższą ceną. Czy ogumienie run flat wymaga specjalnych felg? Dlaczego część serwisów oponiarskich nie chce naprawiać takich opon? Czy ogumienie pozwalające na jazdę "bez ciśnienia" kiedykolwiek uwolni nas od potrzeby wożenia koła zapasowego albo zestawu naprawczego?

 

 

 

Opony typu run flat najczęściej stosowane są jako oryginalne wyposażenie nowych samochodów. Zazwyczaj posiadają homologację producenta pojazdu informującą o tym, że zostały przygotowane pod określoną markę, a nawet model auta. Użytkujemy je tak jak każdą inną oponę, zgodnie z jej przeznaczeniem oraz dopuszczalnymi parametrami technicznymi, takimi jak indeks prędkości i nośności (określony przez producenta samochodu). Dzięki zastosowaniu specjalnych technologii (wzmocnieniu budowy wewnętrznej) opony typu run flat można używać w przypadku całkowitej utraty ciśnienia. Oczywiście nie mówimy tu o ciągłej eksploatacji, ponieważ zgodnie z zaleceniami firmy Continental, opony run flat (po utracie ciśnienia) można użytkować na dystansie 80 km poruszając się jednocześnie z prędkością nie większą niż 80 km/h. Opony montujemy na standardowych obręczach.

Warunkiem koniecznym do ich zastosowania jest wyposażenie auta w system kontroli ciśnienia. Jest to bardzo ważne ponieważ po utracie ciśnienia nie odczujemy pogorszenia warunków trakcyjnych samochodu. Jedyna informacja to sygnał emitowany przez komputer. Czy opona typu run flat jest "komfortowa"? Tak, sama w sobie jest, natomiast jej komfort zależy od rodzaju nawierzchni po jakiej się porusza samochód. Im gorszy stan nawierzchni tym proporcjonalnie mniejszy komfort jazdy. Niestety, opona tego typu, tak jak tradycyjna, nie jest odporna na przebicia. Dzięki swoim właściwościom, po utracie ciśnienia, bez problemu dotrzemy do specjalistycznego warsztatu ogumienia, gdzie będziemy mogli wymienić oponę na nową.

I tu pojawia się pytanie, czy taką oponę naprawiamy? W przypadku opon typu run flat nawet wykwalifikowany specjalista może nie być w stanie określić (sprawdzając część wewnętrzną) jak długo opona była użytkowana pod zbyt dużym obciążeniem lub/oraz po utracie ciśnienia. Badając wewnętrzną warstwę butylową oraz ścianę boczną opony nie jesteśmy w stanie określić czy opona kwalifikuje się do naprawy. Continental nie zaleca naprawy opon typu run flat. Opony z powodzeniem stosowane są od wielu lat, jednak tradycyjne koło zapasowe ciągle nie wychodzi z użytku. Myślę, że na przestrzeni najbliższych lat tendencja ta nie ulegnie zmianie.

Jacek Młodawski (Specjalista ds. Technicznych, Continental)

Tajemnica technologii Run Flat kryje się w ścianie bocznej oraz stopce opony. Zostały one specjalnie wzmocnione, aby zapobiegać ruchom opony na feldze. Oponę run flat można montować na standardową, ale tylko oryginalną felgę, która nieznacznie różni się od tych, ogólnie dostępnych na rynku. Taka felga posiada specjalnie podwyższony garb – miejsce osadzenia opony, które w połączeniu ze wzmocnioną stopką, gwarantuje utrzymanie opony na feldze. W trosce o bezpieczeństwo kierowcy oraz podróżujących z nim pasażerów, koncern Bridgestone nie rekomenduje naprawy opony typu run flat. Niemniej jednak, na specjalne życzenie klienta, dopuszcza się dwukrotną naprawę takiej opony według ściśle określonych procedur i warunków kontroli.

Dlatego też serwisy, które posiadają niedostateczną wiedzę na temat diagnozy i procedur napraw, kierując się odpowiedzialnością, odmawiają naprawy takiej opony. Bridgestone posiada w Europie, w tym również w Polsce, sieć certyfikowanych dealerów RFT, w których można dokonać naprawy. Technologia RFT jest stale rozwijana. Wprowadzane są coraz nowsze udoskonalenia opony, dlatego też sądzę, że po elektronicznych systemach bezpieczeństwa przyjdzie czas na opony. Dodam przy tym, że producent samochodów BMW jako pierwszy zdecydował się na wprowadzenie opon run flat na fabryczne wyposażenie wszystkich swoich modeli. Tym samym, poprzez eliminację koła zapasowego, podniósł bezpieczeństwo i parametry pojazdu.

Dariusz Mindak (Field Engineer, Bridgestone)

Dla opon typu run flat zalecane są felgi o zmodyfikowanej konstrukcji strefy osadzenia opony (extended hump 2 lub extended hump 2+), które utrzymują w prawidłowej pozycji stopki opony w trakcie jazdy z obniżonym ciśnieniem powietrza. Zastosowanie standardowej felgi do opon typu run flat nie gwarantuje właściwego bezpieczeństwa w przypadku uszkodzenia opony i jazdy z obniżonym ciśnieniem powietrza. W trosce o komfort i bezpieczeństwo kierowcy jak i mechanikę zawieszenia pojazdu zalecane jest stosowanie felg przeznaczonych do montażu opon typu run flat.

Część producentów, w tym także Pirelli, nie zaleca naprawy opon run flat po ich przebiciu i eksploatacji z obniżonym ciśnieniem powietrza. Jest to spowodowane przede wszystkim względami bezpieczeństwa. Bez specjalistycznych badań nie można z wystarczającą pewnością stwierdzić czy uszkodzenia struktury wewnętrznej opony na skutek jej przebicia i eksploatacji z obniżonym ciśnieniem powietrza pozwalają na jej dalsze bezpieczne użytkowanie po naprawie. W takich przypadkach lepiej nie ryzykować bezpieczeństwa użytkownika takiej opony i wycofać ją z dalszej eksploatacji. Idea opon typu run flat wzięła się między innymi z analizy statystycznej, której poddano przypadki przebicia opony i związanej z tym wymiany koła.

Gdyby każdy kierowca uzmysłowił sobie, ile razy w życiu zmuszony był do wymiany koła na skutek przebicia, poza nielicznymi "szczęściarzami", okazałoby się, że wcale takich przypadków nie było zbyt wiele. Przebicie opony statystycznemu kierowcy przytrafi się najprawdopodobniej dwa, trzy razy w życiu. Dodatkowo los najczęściej bywa dla nas niełaskawy i tzw. "gumę" łapiemy nie na nadmorskim bulwarze w środku dnia przy pięknej słonecznej pogodzie, lecz przeważnie w listopadowy wieczór przy marznącym deszczu i na dodatek w lesie. Użytkowanie standardowej opona zmusza nas wówczas do wymiany koła na miejscu zdarzenia lub do wezwania pomocy drogowej. Gdy nasze auto wyposażone jest w opony typu runflat nie musimy podejmować takich działań natychmiast i możemy kontynuować podróż, oczywiście stosując się do ograniczeń prędkości związanych z jazdą z oponą o obniżonym ciśnieniu powietrza.

Zatem z tego punktu widzenia możnaby, montując opony runflat, zrezygnować z koła zapasowego lub zestawu naprawczego. Należy pamiętać jednak, iż nie wolno zastąpić opon standardowych oponami typu run flat. Pojazd w którym chcemy zastosować opony typu run flat musi być wyposażony w TPMS (Tyre Pressure Monitoring System) – system niezwłocznego powiadamiania kierującego o spadku ciśnienia w kołach. Systemy te są dość kosztowne i ich zamontowanie nie jest proste. Modyfikacja samochodu w tym kierunku, z ekonomicznego punktu widzenia, jest dyskusyjna. Dlatego odpowiedź na pytanie, czy zostaniemy uwolnieni od konieczności posiadania koła zapasowego, zależy od stopnia powszechności stosowania opon run flat przez producentów samochodów w wyposażeniu fabrycznym wraz z systemem TPMS oraz odpowiednimi felgami. Niektórzy twierdzą, iż tak się może stać już w niedalekiej przyszłości.

Piotr Łygan (Specjalista ds. Technicznych, Pirelli Polska)

Opony typu Run-Flat wyposażone są we wzmocnienia boczne, które w przypadku utraty ciśnienia umożliwiają kontynuowanie jazdy. Samochody wyposażane w takie opony wymagają adaptacji podwozia i zawieszenia już na etapie konstrukcyjnym. Samochody te muszą posiadać również system monitorowania ciśnienia w oponach oraz specjalne felgi typu EH2+ (Extended Hump), których konstrukcja zwiększa odporność na zsunięcie opony w przypadku utraty ciśnienia. Michelin stanowczo odradza stosowanie opon typu Run-Flat w pojazdach, które nie były oryginalnie wyposażone w koła typu Run-Flat oraz na obręczach nieprzystosowanych do jazdy bez powietrza. Dla uzyskania najlepszych parametrów jazdy zalecane jest montowanie czterech opon tego samego typu.

Opona Michelin Zero Pressure to opona typu Run-Flat wykonana w technologii opon samonośnych SST (Self Supported Tyre). Opony Michelin ZP są ulubionymi Run-Flatami w serwisach opon, ponieważ mogą być montowane tak łatwo jak standardowe opony niskoprofilowe. Jest to jedno z największych wyzwań dla serwisów obsługujących takie technologie. Dzięki elastycznej konstrukcji skraca się czas obsługi i znacząco spada ryzyko uszkodzenia elementów koła. Michelin mimo wszystko zaleca stosowanie odpowiednich maszyn dedykowanych obsłudze kół Run-Flat typu SST. Alternatywnym rozwiązaniem zaproponowanym przez Michelin w 1997 r. jest PAX System opracowany w technologii EST (Externally Supported Tyre), który umożliwia jazdę bez powietrza, bez konieczności rezygnacji z osiągów opony w stanie napompowanym. PAX System pozwala na przejechanie 200 km z prędkością do 80 km/h przy zachowaniu komfortu i właściwości jezdnych pojazdu. Obsługa kół PAX wymaga całkowicie zmienionych technik montażu i specjalnie przystosowanych do PAX Systemu maszyn. Podobnie jak w przypadku Michelin ZP, producent stanowczo odradza stosowanie opon typu PAX System w pojazdach, które nie były oryginalnie wyposażone w takie koła.

Samochody wyposażone w opony Run-Flat nie posiadają ogumienia zapasowego. Swego rodzaju zastępstwem jest wspomniany wyżej system monitorowania ciśnienia w oponach. W bardziej zaawansowanych modelach samochodów poziom ciśnienia wyświetlany jest na desce rozdzielczej. W przypadku utraty ciśnienia opona Michelin Zero Pressure umożliwia kontynuowanie jazdy na odcinku do 80 km z prędkością do 80 km/h. Opony dostarczane dla samochodów marki Mercedes oznaczone są kodem ZPSR i umożliwiają przejechanie dystansu 30 km z prędkością maksymalną 80 km/h. Zanim samochód przejedzie maksymalny dopuszczalny dystans ze zmniejszonym ciśnieniem (odpowiednio do: 80 km lub 30 km) opona powinna zostać naprawiona. Naprawa taka może być przeprowadzona tylko raz podczas jednego życia opony. Jeżeli użytkownik nie stosuje się do powyższych zaleceń producenta, wówczas warsztat może odmówić serwisowania opon.

Tomasz Młodawski (Menedżer Produktu, Michelin Polska SA)



Komentarze